Van baan wisselen in 2026? Dit kan u duizenden euro’s pensioen kosten
Dit artikel bevat algemene duiding en is geen persoonlijk financieel advies. Iedere situatie is anders. Raadpleeg een adviseur voor een beeld dat bij jouw situatie past.
Erwin Volleberg
Oprichter Be Sure First® · 35 jaar financiële ervaring
Wij hielden de invaardatum bij van 132 Nederlandse pensioenfondsen en pensioenkringen. Bij 44 daarvan is die datum nog steeds niet bekend. En juist die datum bepaalt of u bij een baanwissel duizenden euro’s aan pensioencompensatie krijgt of misloopt.
Uw nieuwe salaris staat op papier. Wat u achterlaat, staat nergens.
Wie dit jaar van baan wisselt, kijkt naar salaris, functie en arbeidsvoorwaarden. Logisch. Maar in 2026 zit er een post bij die op geen enkele salarisstrook staat: pensioencompensatie.
Het ministerie van Sociale Zaken houdt er rekening mee dat enkele tienduizenden Nederlanders die compensatie mislopen. Puur door het moment waarop zij overstappen.
Waarom er compensatie is
Nederland stapt over naar een nieuw pensioenstelsel. De Wet toekomst pensioenen geldt sinds 1 juli 2023. Uiterlijk 1 januari 2028 moet elke regeling zijn omgezet. Wat invaren precies inhoudt, leest u in ons artikel Wet toekomst pensioenen: wat betekent invaren voor jou?
In het oude stelsel betaalde iedereen hetzelfde premiepercentage, ongeacht leeftijd. Dat verdwijnt. Vooral werknemers die nu ruwweg tussen de 40 en 60 zijn, hebben daar in het verleden relatief veel aan meebetaald. Zij krijgen dat voordeel in het nieuwe stelsel niet vanzelf terug.
Daarom kunnen fondsen deze groep een extra bedrag toekennen: compensatie.
De adder: de peildatum
Compensatie wordt bij veel fondsen toegekend op het moment dat het fonds overstapt. Alleen wie op dat moment nog actief pensioen opbouwt bij dat fonds, komt in aanmerking.
Bij ABP staat het onomwonden in de voorwaarden: u moet op 31 december 2026 nog pensioen bij ABP opbouwen. Bent u dan al vertrokken? Dan bent u een “slaper”. U heeft nog wel pensioenvermogen staan, maar u bouwt niet meer op. Slapers krijgen de compensatie doorgaans niet.
En omdat niet alle fondsen op dezelfde dag overstappen, kunt u bij een sectorwissel tussen wal en schip vallen.
“Een hoger salaris vandaag kan samengaan met een lager pensioen later. Dat bedrag staat nergens op papier.”
— Erwin Volleberg, Be Sure First®
Een concreet voorbeeld
U werkt in het onderwijs en bouwt pensioen op bij ABP. ABP gaat over per 1 januari 2027.
In november 2026 stapt u over naar de zorg. Daar bouwt u pensioen op bij PFZW. Maar PFZW is al overgestapt per 1 januari 2026.
Resultaat: bij ABP bent u te vroeg vertrokken. Bij PFZW bent u te laat aangekomen. Aan beide kanten misgrijpen.
Dit is geen theoretisch geval. Wij telden 36 fondsen die al zijn ingevaren en 29 fondsen en kringen die pas in 2027 volgen. Elke overstap tussen die twee groepen is een risicomoment.
Het werkt ook de andere kant op
Dit is geen doemverhaal. Het is een timing-verhaal.
Stapt u over van een fonds dat al is ingevaren naar een fonds dat nog moet overstappen? Dan kunt u in bepaalde situaties juist twee keer compensatie ontvangen.
Dezelfde overstap kan dus duizenden euro’s kosten of duizenden euro’s opleveren. Het verschil zit in de datum.
“2027” is niet hetzelfde als “1 januari 2027”
Hier gaat het in de berichtgeving vaak mis. Van de 29 fondsen en kringen die in 2027 overgaan:
- 24 mikken op 1 januari 2027
- BPF Foodservice staat op 1 april 2027
- Pensioenfonds ING, Pensioenfonds Achmea en twee pensioenkringen van Het Nederlandse Pensioenfonds staan op 1 juli 2027
Voor u als deelnemer maakt dat alles uit. Een half jaar verschil verandert volledig wanneer u wel of niet mag vertrekken.
De compensatie is nergens hetzelfde
Ook dat wordt zelden verteld. Een paar voorbeelden uit onze database:
- ABP: compensatie voor wie op 1 januari 2027 tussen de 40 en 67 jaar is, plus een aanvulling voor 35 tot 39 jaar bij een dekkingsgraad van minstens 105%. Voorwaarde: opbouw bij ABP op 31 december 2026.
- Pensioenfonds Vervoer: voor oudere deelnemers die op de transitiedatum in dienst zijn bij een aangesloten werkgever. Volledig vanaf een dekkingsgraad van 107%, gedeeltelijk tussen 102 en 107%.
- Bpf Groothandel in Bloemen en Planten: 35-plussers, tien jaar lang, 1,0% tot 4,9% van de pensioengrondslag.
- Stichting Pensioenfonds Notariaat: eenmalig 1 tot 4% van het collectieve vermogen.
- Shell Pensioenfonds: een eenmalige uitdeling van reserves in de pensioenpotten.
- Pensioenfonds PGB: extra premie van maximaal 3% boven de fiscale grens, tot en met 2036.
Verschillende leeftijdsgrenzen, verschillende mechanismen, verschillende bedragen. “Ik krijg toch wel compensatie” is dus geen veilige aanname.
En die datum staat vaak nog niet vast
Wij maken onderscheid tussen harde en zachte data. Hard betekent: de toezichthouder heeft groen licht gegeven of het fonds heeft de datum formeel vastgelegd. Bij ABP is dat het geval: De Nederlandsche Bank gaf op 10 juli 2026 akkoord, het definitieve invaarbesluit volgt in november 2026. Ook Pensioenfonds Notariaat, de kringen van Het Nederlandse Pensioenfonds en Unilever Kring Forward staan op hard.
Zacht betekent: het fonds streeft naar deze datum, maar de DNB-beschikking of het definitieve besluit ontbreekt nog. Dat geldt voor de meerderheid van de 2027-groep, waaronder PME, Detailhandel, Vervoer, PGB, Shell, Philips, ABN AMRO, Ahold Delhaize en Tata Steel.
En zachte data schuiven. Detailhandel, Slagersbedrijf, Ahold Delhaize en Foodservice mikten eerst op 1 januari 2026. Alle vier een jaar opgeschoven. PME ook. SBZ Pensioen is zelfs twee keer uitgesteld.
Wat dat voor u betekent: plan een baanwissel niet op een datum die zelf nog kan bewegen. Vraag uw pensioenfonds schriftelijk om de peildatum die voor ú geldt.
Het grootste risico: fondsen zonder datum
Dit is het punt dat nergens wordt gemaakt. Van de 132 fondsen en pensioenkringen die wij bijhouden, staan er 44 op onzeker. Geen gepubliceerde invaardatum. Geen peildatum. Geen duidelijkheid over compensatie.
Daaronder vallen bijvoorbeeld Pensioenfonds Rail & Openbaar Vervoer, PNO Media, Pensioenfonds Koopvaardij, Pensioenfonds Wonen, Bpf Houthandel, Bpf Drankindustrie, Pensioenfonds Gasunie en Pensioenfonds Vliegend Personeel KLM. Plus vrijwel alle pensioenkringen van Centraal Beheer APF en Stap APF, met daarin werkgevers als Douwe Egberts, Holland Casino, Grolsch, Sligro, Ballast Nedam, Aon en TotalEnergies.
Werkt u daar? Dan kunt u de peildatum op dit moment niet zelf opzoeken. U zult het moeten opvragen.
En let op: twee fondsen varen juist níét in. Pensioenfonds IBM Nederland en Unilever Kring Progress hebben laten weten dat hun bestaande aanspraken niet worden omgezet. Ook dat verandert het plaatje.
Overzicht: fondsen met invaardatum in 2027
Peildatum van dit overzicht: 19 augustus 2026.
Gepland op 1 januari 2027
| Pensioenfonds | Sector | Datum vast? |
|---|---|---|
| ABP | Overheid en onderwijs | Hard |
| PME | Metalektro | Zacht |
| Pensioenfonds Detailhandel | Detailhandel | Zacht |
| BPL Pensioen | Agrarisch en groen | Zacht |
| Pensioenfonds Vervoer | Goederenvervoer, zorgvervoer, taxi, besloten busvervoer | Zacht |
| Pensioenfonds PGB | Grafimedia, kunststof en rubber, groothandel, reisbranche, zeevisserij | Zacht |
| Pensioenfonds voor de Architectenbureaus | Architectenbureaus | Zacht |
| Pensioenfonds Slagersbedrijf | Slagersbedrijf | Zacht |
| Bpf Groothandel in Bloemen en Planten | Sierteelt | Zacht |
| Bpf Verf- en Drukinktindustrie | Verf en drukinkt | Zacht |
| Stichting Pensioenfonds Notariaat | Notariaat | Hard |
| Stichting Shell Pensioenfonds (SSPF) | Olie en gas | Zacht |
| Stichting Philips Pensioenfonds | Elektronica en healthtech | Zacht |
| Stichting Pensioenfonds ABN AMRO Bank | Bankwezen | Zacht |
| Ahold Delhaize Pensioen | Retail en levensmiddelen | Zacht |
| Stichting Pensioenfonds PDN (dsm-firmenich) | Chemie en life sciences | Zacht |
| Stichting Pensioenfonds SABIC | Chemie | Zacht |
| Stichting Pensioenfonds Hoogovens (Tata Steel) | Staalindustrie | Zacht |
| Stichting Pensioenfonds APF (AkzoNobel c.s.) | Chemie en verf | Datum niet gepubliceerd |
| HNPF – Collectiviteitkring 1 | Diverse werkgevers | Hard |
| HNPF – Pensioenkring PepsiCo | Voeding en drank | Hard |
| HNPF – Pensioenkring Randstad Groep | Uitzend en HR | Hard |
| HNPF – Pensioenkring Cargill Bioindustrial | Voeding en agri | Hard |
| Unilever APF – Kring Forward | Voeding en FMCG | Hard |
Later in 2027
| Pensioenfonds | Sector | Datum | Datum vast? |
|---|---|---|---|
| BPF Foodservice | Groothandel in levensmiddelen | 1 april 2027 | Zacht |
| Pensioenfonds ING | Bank en verzekeraar | 1 juli 2027 | Zacht |
| Stichting Pensioenfonds Achmea | Verzekeringen | 1 juli 2027 | Zacht |
| HNPF – Pensioenkring Roba | Diverse | 1 juli 2027 | Hard |
| HNPF – Pensioenkring Van Lanschot | Financiële dienstverlening | 1 juli 2027 | Hard |
Waarschijnlijk 2027, maar niet bevestigd. Stichting Pensioenfonds Rabobank (1 januari 2027), Pensioenfonds Verloskundigen (1 januari 2027) en Pensioenfonds Openbare Apothekers (1 juli 2027) noemen een datum in 2027, maar hebben die niet hard bevestigd.
Dit overzicht is samengesteld uit openbare publicaties van pensioenfondsen en toezichthouders. Data kunnen wijzigen. Staat uw fonds er niet bij? Neem contact op, dan zoeken wij het voor u op.
En bij een verzekeraar of PPI?
Bouwt u pensioen op via een verzekeraar of premiepensioeninstelling? Dan gelden andere spelregels en andere data. Ook daar worden de regelingen aangepast aan de nieuwe wet, maar de compensatieafspraken staan in het transitieplan van uw eigen regeling.
De overheid heeft hier geen oplossing voor
De Tweede Kamer heeft de minister om een oplossing gevraagd. Het antwoord: binnen de huidige wetgeving is die er niet.
Werkgevers en vakbonden mochten bij de uitwerking eigen keuzes maken. Daardoor verschillen de regelingen per fonds. Fondsen mogen compensatie onder voorwaarden over meerdere jaren spreiden, maar veel fondsen kiezen daar niet voor omdat het de overgang ingewikkelder maakt.
Kortom: dit lost zichzelf niet op. U moet het zelf checken.
Zes vragen voordat u tekent
- Wanneer gaat mijn huidige pensioenregeling over, en staat die datum vast?
- Kent die regeling compensatie, en val ik in de leeftijdsgroep?
- Op welke peildatum wordt dat bepaald?
- Moet ik op die datum nog actief opbouwen?
- Wanneer gaat de regeling van mijn nieuwe werkgever over?
- Kom ik daar in aanmerking voor compensatie?
Pas als u deze zes antwoorden heeft, weet u wat een overstap werkelijk betekent.
Dit gaat niet alleen over van baan wisselen
Dezelfde peildatum speelt bij:
- minder gaan werken
- eerder stoppen met werken
- gebruikmaken van een RVU-regeling
- ontslag of een vaststellingsovereenkomst
- starten als zelfstandig ondernemer
Elk van die keuzes kan betekenen dat u op de peildatum geen actieve deelnemer meer bent.
Bent u werkgever?
Staat uw pensioenfonds in het overzicht hierboven? Dan nemen uw medewerkers de komende maanden beslissingen met gevolgen die zij zelf niet kunnen overzien.
Alleen bij ABP gaat het om ruim 1,3 miljoen mensen die actief opbouwen, verspreid over meer dan 3.300 aangesloten werkgevers: het Rijk, gemeenten, scholen, umc’s, politie, defensie, provincies en waterschappen.
Een medewerker die vandaag tekent, kijkt naar zijn nieuwe salaris. De vraag is of hij weet wat hij achterlaat. Vooraf informeren is goedkoper dan achteraf uitleggen.
Wat kunt u doen?
Wij houden de invaardata en compensatievoorwaarden van de Nederlandse pensioenfondsen bij en informeren werknemers en werkgevers over wat dat concreet betekent voor de keuzes die zij nu maken. In begrijpelijke taal, zonder pensioenjargon.
Wilt u daarnaast weten wat een overstap doet met uw totale financiële plaatje, niet alleen met uw pensioen? Dan is De Vermogensvergelijker® het startpunt. U ziet in één overzicht wat een keuze betekent voor uw vermogen, nu en later.
Bronnen en verder lezen
De aanleiding voor dit artikel is de berichtgeving van NU.nl over werknemers die door een baanwissel pensioencompensatie mislopen: Tienduizenden mensen lopen door baanwissel duizenden euro’s pensioen mis (NU.nl)
Het fondsenoverzicht in dit artikel is eigen onderzoek van Be Sure First®, samengesteld uit openbare publicaties van pensioenfondsen, transitieplannen, implementatieplannen en publicaties van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Controledatum: 19 augustus 2026.